HỘI THẢO KHOA HỌC "Thực tiễn vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp - những vấn đề đặt ra
Chiều
ngày 12/6/2026, Ban Tổ chức Trung ương đã tổ chức Hội thảo khoa học “Thực tiễn vận hành mô hình tổ chức tổng
thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp – những vấn đề đặt ra”.
Đồng chí Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực
Ban Tổ chức Trung ương cùng đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đồng
chủ trì hội thảo. Dự tại điểm cầu tỉnh Cà Mau có đồng chí Hồ Thanh Thủy, Phó Bí
thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cùng Lãnh đạo Ban Tổ
chức Tỉnh ủy; các đồng chí đại diện lãnh đạo các Đảng ủy, sở, ban, ngành, các đồng
chí Bí thư đảng ủy một số xã, phường.
Đồng chí Hồ Thanh Thủy, Phó Bí
thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh chủ trì Hội nghị
Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng
chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó
Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương thông tin sau 01 năm vận hành, mô hình mới đã bước đầu khẳng định tính đúng đắn của
chủ trương đổi mới. Nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận trên phạm vi cả nước.
Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị từng bước được sắp xếp theo hướng tinh gọn
hơn, giảm đầu mối trung gian, tăng tính liên thông trong xử lý công việc và
nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị. Việc phân định chức
năng, nhiệm vụ giữa các cấp chính quyền và các cơ quan trong hệ thống chính trị
ngày càng rõ hơn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, rút ngắn quy
trình xử lý công việc và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Quá trình phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, tạo điều kiện để
chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện
nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội. Cùng với đó, quá trình chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan Đảng,
chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội được đẩy
mạnh. Nhiều địa phương đã triển khai
các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung, hệ thống điều hành thông minh, góp
phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thời gian xử lý công việc và tăng
cường công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ.
Bên cạnh những kết quả đạt
được, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng thông tin về thực tiễn vận hành mô hình bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc và những
điểm nghẽn cần tiếp tục nghiên cứu, tháo gỡ: Một số quy định về chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp chính quyền và giữa các cơ quan trong hệ
thống chính trị vẫn còn có nội dung chồng chéo hoặc chưa thật sự rõ ràng. Quá
trình phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực còn chưa đồng bộ với việc phân bổ
nguồn lực và điều kiện bảo đảm thực hiện. Chất lượng nguồn nhân lực giữa
các địa phương chưa đồng đều; áp lực công việc gia tăng nhưng cơ chế thu hút,
đãi ngộ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn còn những hạn chế nhất
định. Hạ tầng
số, dữ liệu số và khả năng liên thông giữa các hệ thống thông tin ở nhiều nơi
chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành mô hình mới. Nguồn lực tài chính và cơ chế
phân bổ ngân sách ở một số địa phương chưa theo kịp yêu cầu đổi mới tổ chức bộ
máy. Việc xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp trong tổ chức
thực hiện một số nhiệm vụ liên ngành, liên cấp còn gặp khó khăn, ảnh hưởng đến
hiệu quả vận hành tổng thể.
Tại hội
thảo, đại diện các Bộ, ban ngành, các tỉnh, thành phố tham gia thảo luận: Bộ Nội
vụ, tỉnh Cao Bằng, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Khánh
Hoà, tỉnh Cần Thơ, tỉnh Gia Lai, tỉnh Thanh Hoá và một số địa phương đều thống nhất qua 01 năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương mới bước đầu phát huy hiệu quả, bộ máy của hệ thống chính trị cơ bản hoạt động ổn định,
liên tục, thông suốt, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của cơ sở, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và
chuyển đổi số từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Bên cạnh những kết
quả đạt được, các đại biểu cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc phát sinh
trong quá trình vận hành mô hình mới. Một
số cơ quan, đơn vị, địa phương trong giai đoạn đầu còn lúng túng trong xác định
thẩm quyền, quy trình phối hợp, nhất là đối với các nhiệm vụ mới được phân cấp,
phân quyền hoặc các lĩnh vực có tính liên ngành, một số quy định, hướng dẫn chuyên ngành chưa được điều
chỉnh đồng bộ theo mô hình mới. Khối lượng
công việc và phạm vi quản lý của cấp xã tăng lên đáng kể, trong khi chất lượng
đội ngũ giữa các địa phương còn chưa đồng đều, một số nơi còn
thiếu cán bộ chuyên môn sâu ở các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài
chính, kế toán, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, y tế, giáo dục. Tình trạng một
người kiêm nhiệm nhiều việc vẫn còn diễn ra, tạo áp lực lớn đối với đội ngũ cán
bộ cơ sở. Nguồn lực đầu tư cải tạo, sửa
chữa trụ sở, bổ sung trang thiết bị, phương tiện, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, dữ liệu số và khả năng liên thông giữa
các hệ thống thông tin ở một số địa phương còn hạn chế.
Từ thực
tiễn triển khai, các địa phương đề xuất tiếp
tục tổng kết thực tiễn, hoàn thiện thể chế và mô hình tổ chức chính quyền địa
phương 02 cấp phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc
giao quyền phải đi đôi với giao nguồn lực, dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ
liệu chuyên ngành và các nền tảng số dùng chung phục vụ mô hình quản trị mới. Hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực phù hợp với yêu cầu
quản trị của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Các đồng chí Đại diện Lãnh đạo
các Đảng uỷ, Sở, ban, ngành tỉnh tham dự hội thảo
Phát biểu kết luận hội thảo, Đồng
chí Hoàng Trung Dũng Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ
chức Trung ương đã khái quát một số kết
quả và nhận thức chung: Hội thảo thống nhất đánh giá việc triển khai mô hình tổ
chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 03 cấp là chủ
trương đúng đắn. Sau 01 năm vận hành, mô hình mới
đã góp phần thúc đẩy quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn hơn,
giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương, từng
bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Nhiều tham luận đã chỉ ra những khó khăn, vướng mắc
phát sinh trong thực tiễn, nhất là những điểm nghẽn, bất cập về thể chế, cơ chế
phối hợp, sự chồng chéo trong một số quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ,
thẩm quyền giữa các cấp, các ngành và giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Các tham luận đều nhấn
mạnh yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng thực chất hơn,
rõ trách nhiệm hơn và hiệu quả hơn. Phân cấp, phân quyền cần được thực hiện đồng
bộ với phân bổ nguồn lực, ngân sách, biên chế, nhân lực và các điều kiện bảo đảm
thực hiện. Đồng thời, phải tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền
lực và trách nhiệm giải trình nhằm bảo đảm tính thống nhất của nền hành chính
quốc gia và hiệu lực quản lý nhà nước. Tiếp tục
đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ
cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực quản trị hiện đại, tư duy đổi mới
sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường số và yêu cầu phát triển mới của đất
nước. Hội thảo đặc biệt quan tâm đến nội dung chuyển đổi số
và xây dựng nền quản trị số. Nhiều tham luận khẳng định rằng chuyển đổi số
không chỉ là công cụ hỗ trợ mà phải trở thành nền tảng vận hành của mô hình tổ
chức mới. Việc xây dựng dữ liệu dùng chung, kết nối liên thông các hệ thống
thông tin, hoàn thiện hạ tầng số, phát triển chính quyền số và ứng dụng trí tuệ
nhân tạo trong quản lý, điều hành cần được xác định là một trong những nhiệm vụ
trọng tâm trong thời gian tới. Các cơ chế tài chính, đầu tư
công, phân bổ ngân sách cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh theo hướng tạo điều
kiện để địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao.
Từ những kết quả nghiên cứu và thảo luận tại Hội thảo, đồng chí Hoàng
Trung Dũng nhấn mạnh trong thời gian tới,
cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung, cụ thể: Tiếp tục tổng kết thực tiễn, bổ sung và phát triển lý
luận về đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong điều kiện xây dựng
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền quản trị quốc gia hiện đại. Rà soát, hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự đồng bộ giữa chủ
trương của Đảng với hệ thống pháp luật của Nhà nước; kịp thời tháo gỡ những điểm
nghẽn, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn
lực, nâng cao trách nhiệm giải trình và tăng cường kiểm tra, giám sát. Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ
cơ sở, đáp ứng yêu cầu của mô hình tổ chức mới và yêu cầu phát triển đất nước
trong thời kỳ chuyển đổi số. Đẩy nhanh tiến
trình chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống chính trị; xây dựng nền hành chính
hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục
vụ. Bảo đảm đầy đủ các điều kiện về nguồn lực, ngân sách,
cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật phục vụ vận hành hiệu quả mô hình trong dài
hạn.